Τρίτη, 25 Μαΐου 2010

Blissfully Yours - Apichatpong Weerasethakul 2002


O σκηνοθέτης από την Ταϊλάνδη που κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες φέτος, έχει ξαναβραβευθεί και στο παρελθόν στο ίδιο φεστιβάλ με την ταινία του Blissfully Yours το 2002. Είχε κερδίσει τότε το βραβείο Un Certain Regard. To 2002 είχε κερδίσει και τον Χρυσό Αλέξανδρο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης. Μιας και μου είχε ξεφύγει τότε, θεώρησα ότι 8 χρόνια μετά και δεδομένης της εκ νέου βράβευσης του σκηνοθέτη από το Φεστιβάλ των Καννών, καλό θα ήταν να γνωρίσω το έργο του προκειμένου να κατανοήσω το σκηνοθετικό του στυλ που προφανώς έχει μεγάλη πέραση, τουλάχιστον στις κριτικές επιτροπές.
Τρεις άνθρωποι είναι οι ήρωες της ιστορίας του. Ο Min είναι ένας παράνοος μετανάστης στην Ταϊλάνδη από την Βιρμανία. Η Roong είναι η κοπέλα του και η Orn μια κυρία που πληρώνεται για να τον φροντίζει όταν η Roong είναι στην δουλειά γιατί ο Min έχει αναπτύξει μια περίεργη δερματική ασθένεια.
Η ιστορία ξεκινάει με έναν πολύ απλό και ρεαλιστικό τρόπο, σε μια επίσκεψή τους σε μια γιατρό όπου προσπαθούν να την πείσουν να του εκδώσει ένα πιστοποιητικό υγείας προκειμένου να μπορέσει να εργαστεί στην Ταϊλάνδη, αποκρύπτοντας το γεγονός ότι είναι παράνομος στην χώρα. Μετά την αποτυχία των προσπαθειών τους, ξεκινούν μια εκδρομή σε ένα ποτάμι όπου και σκηνοθετικά η ταινία προσπαθεί να μπει σε ένα ονειρικό και υπερβατικό επίπεδο, ώστε να εξυψώσει την εικόνα πέρα από αυτό που βλέπουμε να εκτυλίσσεται μπροστά μας και να παρασύρει τον θεατή μέσα στην αντίληψη των ηρώων του σχετικά με την ευτυχία. Η μετάβαση ανάμεσα στα δύο αυτά στάδια της ταινίας λαμβάνει χώρα με τους τίτλους αρχής που μόνο μετά από 45 λεπτά εμφανίζονται στην οθόνη, σηματοδοτώντας και την μεταφορά των σκηνών από ένα αστικό τοπίο σε ένα φυσικής και πρωτόγονης ομορφιάς μέρος όπου πλέον οι άνθρωποι αρχίζουν να βιώνουν αυτό που είναι πραγματικά σημαντικό για την αναζήτηση της ευτυχίας, την ουσιαστική ανθρώπινη επαφή.
Η σκηνοθεσία του Weerasethakul είναι αργή, ήρεμη και αρκετά ντοκουμενταρίστικη σε πολλά σημεία. Τα πλάνα του τραβούν αρκετά σε διάρκεια την ώρα που παρακολουθούμε τους ήρωες της ταινίας να απασχολούνται σε απλές, καθημερινές εργασίες και διαλόγους ή να επιδίδονται σε τρυφερές ανθρώπινες στιγμές. Η ιστορία δεν έχει πολλά να προσφέρει στον θεατή. Το μέσο με το οποίο ο σκηνοθέτης προσπαθεί να επικοινωνήσει με το κοινό είναι η απαλή σκηνοθετική του ματιά που σταδιακά προσπαθεί να πετύχει αυτήν την πνευματική υπέρβαση που θα βοηθήσει τον θεατή να βρει μέσα στην εικόνα τα στοιχεία εκείνα που θα τον κάνουν να ξεπεράσει την έλλειψη ιστορίας και να ταυτιστεί με την απλούστατη αλλά ουσιαστική μορφή ευτυχίας που βιώνουν οι ήρωές του στο ποτάμι.
Όπως είναι ευνόητο λοιπόν, ο Weerasethakul υπηρετεί ένα δύσκολο και καθαρά υποκειμενικό είδος κινηματογράφου. Το ζήτημα δεν είναι καν αν γενικά αρέσει σε κάποιον αυτό το αφηγηματικά αφαιρετικό είδος, αλλά μάλλον το αν ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο η συγκεκριμένη ταινία εξελίσσεται ταιριάζει στον χαρακτήρα σου, προκειμένου να μπορέσεις να βρεις σε αυτήν εκείνα τα εσωτερικά χαρακτηριστικά που θα σε βοηθήσουν να κατανοήσεις το βαθύτερο νόημά της, κάτι που προφανώς λίγοι θα καταφέρουν να κάνουν.
Καταλήγω ότι είναι καθαρά υποκειμενικό αυτό το είδος κινηματογράφου καθαρά από εμπειρικές παρατηρήσεις αντιδράσεων σε ταινίες με παρεμφερή προσέγγιση προς τον θεατή. Μετά από όλα αυτά, πρέπει να τονίσω ότι η συγκεκριμένη ταινία αυτή εμένα δεν μου μετέδωσε αυτό το όραμα του σκηνοθέτη. Κατάλαβα ποια ήταν ενδεχομένως η πρόθεσή του, αλλά δυστυχώς δεν κατάφερα να βγω έξω από την εικόνα.
Τις ταινίες αυτού του είδους δεν μπορώ να τις χαρακτηρίσω ποιητικές ή λυρικές κτλ. Χρησιμοποιούν μια επίφαση ρεαλισμού προκειμένου να παρασύρουν τον θεατή στα δικά τους μονοπάτια. Οι καθημερινές πράξεις καταλήγουν να αποκτούν μετά από ώρα άλλο νόημα. Υπήρξαν περιπτώσεις ταινιών που πόνταραν σε αυτήν την υπέρβαση, τις οποίες βρήκα εξαιρετικές, ενώ άλλες μέτριες ή ακόμα και κακές. Λόγω αυτής της έντονης υποκειμένικότητας που θεωρώ ότι υπάρχει, καταλήγω ότι το ζήτημα είναι τελικά να μπορεί ο σκηνοθέτης να σου αποδείξει το ταλέντο του και το ιδιαίτερο της ματιάς του στον κόσμο, έστω κι αν δεν μπορείς να ταυτιστείς με αυτήν. Ο Weerasethakul το πέτυχε αυτό. Μου απέδειξε ότι είναι ένας καλλιτέχνης που παρουσιάζει ενδιαφέρον. Δεν ξέρω αν θα θελήσω να δω άλλη του ταινία δεδομένης της διάστασης της οπτικής μου από την δική του, αλλά τουλάχιστον κατανόησα γιατί βραβεύτηκε για δεύτερη φορά στις Κάννες έστω κι αν εγώ δεν θα τον επέλεγα για νικητή.

8 σχόλια:

academy είπε...

Αααα υπάρχει παρασκήνιο λοιπόν!Μπράβο!!Παρ'όλα αυτά κατατάσω τον Tim Burton στους προέδρους που θέλουν να φανούν''αιρετικοί'' και βραβευουν ταινίες μόνο και μόνο για να μην επιλέξουν γνωστά ονόματα!!Απο την άλλη όμως οι συναγωνιστές ήταν ήδη acclaimed οποτε δεν έχω αποφασίσει αν έπραξε ακομα σωστά η όχι!

King Ink είπε...

Μαθήματα κινηματογράφου κάνουν ή βραβεύουν την καλύτερη ταινία;
Πρέπει βέβαια πρώτα να την δούμε για να κρίνουμε. Αν είναι πάντως σαν το Blissfully yours θα απογοητευτώ ομολογώ.
Ελπίζω να μην αναγορευτεί ο Weerasethakul σε σκηνοθέτη επιτροπών φεστιβάλ χωρίς αποδοχή από το κοινό. Περιμένω να διαβάσω θετικά σχόλια για την ταινία από θεατές μέχρι να πέσει στα χέρια μου η ταινία.

academy είπε...

Θα περιμένεις πολύ μάλλον...χιχι!!!

argiris-cinefil είπε...

Ένα πράγμα θα ρωτήσω: Η ταινία είναι πιο αργή και από αυτές του Abbas Kiarostami. Ωραία η οπτική σου με την οποία αναλύεις την ταινία και αρκετά ενδιαφέρουσα.
Πάντως από ότι έχω διαβάσει η φετινή χρονιά στις Κάνες πρέπει να ήταν μία από τις πιο αδύναμες των τελευταίων χρόνων. Και δεν μου το βγάζεις από το μυαλό ότι βραβεύσανε τον Weerasethakul λόγω των γεγονότων στην Ταυλάνδη όπου αν ισχύει κάτι τέτοιο, κρίμα για τον Τιμ Μπάρτον γιατί δεν το περίμενα από αυτόν.

King Ink είπε...

Δεν φαντάζομαι να την βράβευσαν καθαρά για πολιτικούς λόγους. Έχω την εντύπωση ότι είναι μια καθαρά φεστιβαλική ταινία, που όπως άλλωστε και το Blissfully yours, θα βραβευτεί από δω κι από κει αλλά λίγοι θα την δουν και ακόμα λιγότεροι θα την εκτιμήσουν.
Τείνω να συμφωνήσω με τον academy που λέει ότι ο Burton θα ήθελε να φανεί αιρετικός και να βραβεύσει μια ιδιαίτερη ταινία.
Διαφέρει πολύ σκηνοπθετικά από τον Kiarostami. Ενώ ο Abbas είναι καλλιτεχνικά βραδύς στην εναλλαγή των εικόνων του και στην χρήση της κάμερας, ο Weerasethakul είναι πιο ρεαλιστικός αλλά καταλήγει λίγο αργός λόγω έλλειψης υπόθεσης. Πάντως εκεί εντοπίζω το ταλέντο του. Στον τρόπο με τον οποίο πήρε αυτό το στοιχείο και του έδωσε (ή θέλησε τουλάχιστον να του δώσει) μια άλλη διάσταση.
Να υποθέσω ότι δεν τρελαίνεσαι για Abbas;

argiris-cinefil είπε...

Κι εγώ αυτό θέλω να πιστεύω, ότι ήθελε να φανεί αιρετικός αλλά και πάλι για μένα έπρεπε να δώσει το δικό του στίγμα.
Όχι, δεν είπα ότι δεν μου αρέσει το σινεμά του Kiarostami απλά αναφέρθηκα σε ένα βασικό χαρακτηριστικό των ταινιών του. Από Kiarostami έχω δει δύο ταινίες: το “Κοντινό πλάνο - Nema-ye Nazdik” που μου άρεσε αρκετά και το “Ο άνεμος θα μας πάρει - Bad ma ra khahad bord” που ήταν συμπαθητικό. Σίγουρα δεν τρελαίνομαι με τις ταινίες του αλλά είναι ένας δημιουργός που έχει το δικό του στίγμα και με ένα σινεμά έντονα ανθρωποκεντρικό.

academy είπε...

Ο Αμπάς είχε πολύ ωραία ταινία στις Κάννες αυτή την χρονιά αλλα δεν της δώσαν τον Φοίνικα.Ισως γιατί το έχει πάρει ήδη.Μα αυτοί που είχαν ωραίες ταινίες τελικά είχαν βραβευτεί στο παρελθόν.Κλασσικές Κάννες.

academy είπε...

Μα που είσαι King???